ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, 1 ਜਨਵਰੀ (ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ)– ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਅੱਜ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਵਾਜਬ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ‘ਤੇ ਆਰਟੀਆਈ ਕਾਰਕੁਨ ਮਨਿਕ ਗੋਇਲ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਿੰਟੋ ਗੁਰਸਾਰੀਆ ਅਤੇ ਮਨਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੱਧੂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਐਫਆਈਆਰਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।
ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਐਫਆਈਆਰਾਂ ਆਪ ਦਾ ਅਸਲੀ ਚਿਹਰਾ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। “ਇਹ ਕੋਈ ‘ਵਿਕਲਪਕ ਰਾਜਨੀਤੀ’ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਧਮਕੀ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੈ—ਜਿਸ ‘ਚ ਪੁਲਿਸ, ਐਫਆਈਆਰਾਂ ਅਤੇ ਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਭਾਜਪਾ ਵਾਲਾ ਪਲੇਬੁੱਕ ਹੈ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਡਰ ਰਾਹੀਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਰਵਾਂਡਾ ਦੀ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਿਸਾਲ ਯਾਦ ਕਰਵਾਈ। 1994 ਵਿੱਚ Radio Télévision Libre des Mille Collines (ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ Radio Rwanda/RTLM) ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ—ਝੂਠ ਫੈਲਾਉਣ, ਅਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਦੈਤਕਰਣ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ। “ਜਦੋਂ ਤਾਕਤ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਰਾਜੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਇੱਕ ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,” ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਚੇਤਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। “ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ (ਆਰਟੀਆਈ) ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਸ ਲਈ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਆਰਟੀਆਈ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰਾਜ਼ਦਾਰੀ ਦੀ ਥਾਂ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਲਿਆਉਣਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਆਪ ਉਹੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਕਸਮ ਖਾਦੀ ਸੀ—ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਬਣਾਕੇ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਜੁਰਮ ਕਰਾਰ ਦੇ ਕੇ।”
ਆਪ ਦੀ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮਾਡਲ ‘ਤੇ ਤੀਖ਼ਾ ਹਮਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਨੇਤਾ ਡਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਐਡੋਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧਮਕੀ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਖੀ ਜੋਸਫ਼ ਗੋਏਬਲਜ਼ ਨੇ ਪੂਰਨਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਐਫਆਈਆਰਾਂ ਲਾਦਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋਣ ਲਈ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਲਨਾ ਅਟੱਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।”
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉੱਚੀ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਨੂੰ ਘੇਰਦਿਆਂ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਕੀ ਇਹੀ ਉਹ ‘ਬਦਲਾਅ’ ਹੈ ਜੋ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਕੀ ਇਹੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ‘ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ?”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਫਆਈਆਰਾਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣ, ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਤੇ ਵਿਮਾਨ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪੱਕੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਆਰਟੀਆਈ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸਲਬਲੋਅਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣ ‘ਤੇ ਤੰਗ-ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। “ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਊਂਦਾ ਹੈ, ਡਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬ ਧਮਕੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਥੋਪਿਆ ਗਿਆ ਰਾਜ ਕਦੇ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ,” ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
